رویای ۳۰ ساله نیشابور کی به ثمر می نشیند؟

پروژه افلاک‌نمای خیام نیشابور به‌عنوان یکی از طرح‌های فاخر فرهنگی و علمی کشور، پس از گذشت نزدیک به سه دهه از آغاز ساخت، اکنون در مسیر تکمیل و بهره‌برداری کامل قرار گرفته است.

مسئولان استانی و محلی با تأکید بر ظرفیت‌های بی‌نظیر این مجموعه، آن را نقطه عطفی در توسعه گردشگری، علمی و فرهنگی منطقه می‌دانند. مجموعه‌ای که حالا قرار است با تکمیل بخش‌های مختلف، نام نیشابور را بیش از پیش در سطح ملی و بین‌المللی مطرح کند. اما فازهای در حال اجرای این مجموعه چیست و چه بخش هایی از آن در حال ساخت است؟ چرا این مجموعه نزدیک به سه دهه ساختش طول کشیده است؟

موزه بزرگ نیشابور در مجموعه افلاک نما راه اندازی می شود

در همین رابطه معاون استاندار و فرماندار ویژه نیشابور در گفت و گو با پایگاه خبری خبر نیشابور با بیان اینکه پروژه افلاک نمای خیام یک مجموعه فاخر و فراملی است گفت: ساخت این مجموعه فاخر در دهه ۷۰ و از سال ۷۷ توسط خیرین و مردم با فرهنگ نیشابور در زمان فرمانداری اقای مظفری استاندار فعلی خراسان رضوی آغاز شده و تاکنون به این‌مرحله رسیده است.

مهدی دونده در خصوص طرح های در دست اقدام در این مجموعه گفت: در روز ملی عطار سال گذشته هنگامی که در خدمت استاندار و وزیر میراث فرهنگی بودیم اعلام کردیم نیشابور با این پیشینه غنی تاریخی و فرهنگی از داشتن یک موزه استاندارد محروم است و اشیای به دست آمده از دل تاریخ آن در سایر شهرها و کشور ها نگهداری می شود و این موضوع در شأن نیشابور نیست.

وی افزود: پیشنهاد دادیم ضلع شرقی مجموعه که دو هزار متر مربع مساحت دارد و توسط وزارت ارشاد ساخته شده و هیچ کاربری تا این لحظه نداشته برای این موضوع اختصاص پیدا کند.

وی ادامه داد: وزیر میراث فرهنگی با این موضوع موافقت و اعلام کردند در صورتی که وزارت ارشاد این موضوع را قبول کند یکصد میلیارد تومان به موزه بزرگ نیشابور اختصاص پیدا خواهد کرد.

فرماندار نیشابور با بیان اینکه این موضوع با وزارت ارشاد مکاتبه شد خاطر نشان کرد: در شورای برنامه ریزی استان نیز این‌موضوع مصوب شد و بال شرقی افلاک نما به مدت ۱۵ سال با حفظ مالکیت ارشاد در اختیار وزارت میراث فرهنگی قرار گرفت تا اولین‌موزه رسمی نیشابور در این‌مکان افتتاح و همه اشیا از سراسر کشور به نیشابور برگردد.

دونده گفت: ۳۰ میلیارد تومان نیز توسط نماینده نماینده نیشابور به این پروژه اختصاص پیدا کرده و مکان در اختیار وزارت میراث فرهنگی قرار گرفته و مشاور طرح نیز از محل بازدید کرده است و امیدواریم در آینده ای نزدیک موزه ای ساخته شود که بیانگر تاریخ نیشابور بوده و رونق گردشگری را در منطقه افزایش پیدا کند.

تکمیل افلاک نما نقطه عطف گردشگری منطقه است

وی با اشاره به سایر پروژه های فعال در این مجموعه گفت: پیشخوان مجموعه افلاک نما نیز با ترک تشریفات در اختیار خود مجموعه قرار گرفته تا با ۱۰ میلیارد تومان اعتبار فضای داخلی را نهایی کنند.

معاون استاندار افزود: فضای پیرامونی این مجموعه نیز در اختیار شهرداری نیشابور است و بخشی از کار انجام شده و باید شهرداری مابقی را به پایان برساند.

دونده با بیان اینکه مجموعه افلاک نمای خیام با ۲۸۸۹ متر مربع زبربنا یکی از جاذبه های مهم گردشگری خراسان است که مشابه آن را در کشور نداریم افزود: ۲۸۰۰ متر از این مجموعه مسقف است که یکی از ضروریات آن سیستم اعلام و اطفای حریق است که انجام آن نیازمند اعتبار مناسب است. وی با اشاره به بازدید چند روز پیش استاندار خراسان رضوی از این پروژه و ارائه آخرین وضعیت این طرح بزرگ گردشگری به وی افزود: در این بازدید از استاندار خواهش کردیم برای طرح اعلام و اطفای حریق همچنین محوطه بیرونی در کمک به شهرداری اعتبار اختصاص دهند. ایشان نیز مصوب کردند سیستم اعلام حریق این مجموعه از محل مسئولیت اجتماعی صنایع بزرگ دریافت و سیستم اطفای حریق و محوطه نیز با هماهنگی معاونت عمرانی تامین اعتبار شود.

فرماندار نیشابور افزود: ضلع غربی مجموعه افلاک نما نیز متعلق به پروژه اختر شناسی و اختر فیزیک متعلق به دانشگاه فردوسی مشهد است که اعتبارات مناسبی از محل نشان دار کردن مالیات و اعتبارات دولتی به آن اختصاص پیدا کرده است و در حال حاضر نیز در حال تکمیل ساختمان هستند.

دونده با بیان اینکه بهره برداری از خود طرح افلاک نما از سال ۱۴۰۳ آغاز شده و از سراسر کشور و نقاط دیگر دنیا گردشگر، دانش آموزان و دانشجویان ازخدمات علمی آن استفاده کرده اند افزود: با تکمیل هر دو بال این مجموعه یک ظرفیت بی نظیر گردشگری در منطقه ایجاد خواهد شد که باعث رونق اقتصادی گردشگری نیز می شود‌وی خاطر نشان کرد: نیشابور بزرگ به صورت همزمان جاذبه های طبیعی، تاریخی و شخصیت های علمی، فرهنگی و مذهبی را در دل خود جای داده که در کمتر نقطه ای این ظرفیت ها به صورت یک جا در منطقه وجود دارد که این موضوع یک ظرفیت بی بدیل گردشگری را در نیشابور گنجانده است. از طرفی نیشابور سالیانه محل عبور میلیون‌ها زائر امام هشتم است که در نیشابور توقف دارند و ما وظیفه داریم زیرساخت های گردشگری را برای آن ها اماده کنیم.

استاندار: باید روزانه چند هزار نفر از افلاک نما بازدید کنند

استاندار خراسان رضوی نیز در بازدید از این مجموعه با اشاره به ظرفیت افلاک‌نمای خیام نیشابور برای جذب روزانه چند هزار بازدیدکننده، بر لزوم توسعه زیرساخت‌های گردشگری برای آن تأکید کرد.

غلامحسین مظفری با تأکید بر مردمی‌بودن پروژه افلاک‌نمای خیام عنوان کرد: این مجموعه هیچ اعتبار دولتی نداشت و اصلاً موضوع، دولتی یا غیردولتی بودن نبود. افراد زیادی از اقشار مختلف در این پروژه نقش داشتند؛ صنعتگران، دانشگاهیان، نیروهای فنی، مردم و گروه‌های مختلف. فضای عجیبی شکل گرفته بود که همه می‌خواستند کاری بکنند و همین باعث شد کار، کار اساسی و جدی باشد.

مظفری درباره ظرفیت‌های این مجموعه بیان کرد: افلاک‌نمای خیام حدود ۴۰۰ صندلی ظرفیت دارد و حداقل باید روزانه ۱۰ اجرا در آن انجام شود. این مجموعه ظرفیت آن را دارد که روزانه چند هزار نفر بازدیدکننده داشته باشد. ما حتی باید به اتصال آن به قطار گردشگری، حمل‌ونقل عمومی و دیگر زیرساخت‌ها فکر کنیم تا حداکثر استفاده از این ظرفیت صورت بگیرد.

مظفری با اشاره به روند مطالعات و طراحی پروژه گفت: اطلاعات کامل حدود ۳۰ افلاک‌نمای بزرگ دنیا جمع‌آوری شد. ۱۲ گروه مشاور دعوت شدند که سه گروه خارجی بودند. به آن‌ها ۶ تا ۹ ماه فرصت داده شد؛ به نیشابور آمدند، تاریخ نیشابور و بناها به آن‌ها معرفی شد و بعد از ارائه طرح‌ها، فرآیند انتخاب طرح نهایی حدود یک سال فراز و فرود داشت. در نهایت طرحی انتخاب شد که امروز می‌بینید.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به تجهیزات و استانداردهای فنی مجموعه گفت: برای تجهیزات افلاک‌نما، نمونه‌های مختلف دنیا بررسی شد. ما حتی به خارج از کشور رفتیم، از جمله ابوظبی، و تأکید همه این بود که وقتی قرار است چنین مجموعه‌ای ساخته شود، باید بهترینِ ممکن باشد. از برخی تجهیزات، فقط دو نمونه در دنیا ساخته شده بود و ما تلاش کردیم بالاترین کیفیت را انتخاب کنیم.

افلاک نمای خیام جزو بزرگترین پلانتاریوم های دنیاست

مدیر اجرایی بنیاد علمی فرهنگی خیام نیشابوری گفت: افلاک نمای نیشابور از نظر بزرگی قطر پرده نمایش، ظرفیت تماشاچیان و کیفیت دستگاه دیجیتال شرایط خاص و بی نظیری دارد که جزو بزرگترین پلانتاریوم های دنیا و در خاور میانه بی همتا است.

محسن لطفی افزود: از طرفی این مجموعه در کنار آرامگاه خیام ایجاد شده که این نکته آن را در دنیا خاص و بی نظیر کرده است. خیام علاوه بر ادبیات و ریاضی و سایر علوم در نجوم و ایجاد تقویم جلالی دنیا را متحیر کرده و بسیاری از شرکت ها و اشخاص برجسته به همکاری با این مجموعه افتخار می کنند که این نکته باعث شده این مجموعه خاص باشد.

وی بیان کرد: تمدن ایران و به طور خاص نیشابور ظرفیت های بی بدیلی در حوزه علوم انسانی دارد که در این مجموعه این موضوع با فناوری ترکیب شده است و میتوانیم آن را به بهترین شکل به دنیا عرضه کنیم.

بازدید ۵۵ هزار نفر از افلاک نمای خیام

وی خاطر نشان کرد: از مهر ۱۴۰۳ تا اکنون ۳۰ هزار دانش آموز و ۲۵ هزار نفر دیگر در قالب مجموعه های مختلف از این مرکز بازدید کرده اند.

وی خاطر نشان کرد: توجه ما در این مجموعه به محتوا معطوف شده است، نشان دادن عظمت هستی و پروردگار متعال در این‌ مجموعه باعث شده دریچه ای دیگر از خداشناسی به روی افراد باز شود و شاهد اثرگذاری بر افراد مختلف هستیم که از بزرگی خداوند اشک ریخته اند. امیدوارین با تکمیل و توسعه زنجیره های بعدی و با ابزارهای نوین به خداشناسی برسیم و این جا مجموعه ای است که با افزایش فناوری به دنبال انتقال معنا و مفاهیم ناب ایرانی اسلامی است.

وی با اشاره به سایر قسمت های این مجموعه گفت: موزه قلب پروفسور صادقی، موزه سفال نیشابور، سالن اجتماعات، مرکز جغرافیا، مرکز علم، موزه موسیقی مقامی، موزه خراسان شناسی از سایر بخش های این مجموعه است که برخی از آن ها به برداری رسیده و تعدادی دیگر نیز در آینده آماده استفاده عموم خواهد شد.

چرا افلاک نما پس از حدود ۳ دهه هنوز تکمیل نشده است؟

مدیر عامل افتخاری مجموعه افلاک نمای نیشابور گفت: ۵۳۰ میلیارد تومان در سال ۷۲ تا ۷۸ با دلار ۷۰۰ تومانی برای نیروگاه سیکل ترکیبی نیشابور هزینه شده و در عرض چهار سال ساخته شد به همین خاطر تعدادی سوال می پرسند چرا افلاک نما بعد از ۲۷ سال هنوز ساختمان نیمه کاره دارد؟

مهندس چوپانکاره افزود: کلیات این مجموعه خیریه است و مردم آن را ساخته اند. البته که برخی از ساختمان های پیرامونی به وزارت میراث و ارشاد واگذار شد اما به وسعت ۲۰ هزار متر مربع طراحی و فوندانسیون آن به صورت یک پارچه ریخته شده بود. میدان و عرصه آن ۱۰۰ هزار متر مربع است که بزرگترین میدان ایران است درحالی که میدان نقش جهان ۸۰ هزار متر مربع است.

وی خاطر نشان کرد: در سایر نقاط جهان نیز پروژه های بزرگ و خیر ساز سال های طولانی طول کشیده تا تکمیل شده اند.

مدیر زایس آلمان: افلاک نمای نیشابور مرکز خداشناسی است

وی ادامه داد: این مجموعه عاشقانه ساخته شده و بسیاری از طراحان دخیل در آن رایگان کار کرده اند حتی درهای آن از چوب های خشک دپو شده در نیشابور ساخته شده و برای آن درختی قطع نشده است.

وی افزود: همه تلاش ها برای این بوده تا یک مجموعه ای در شأن شخصیت خیام که شناخته شده ترین شخصیت ایرانی دنیاست انجام شود.

وی با بیان اینکه این مجموعه یک مرکز خداشناسی است افزود: آقای دکتر مولر رئیس هیات مدیره شرکت زایس آلمان که قسمت های فنی مربوط به شرکت های خارجی در اختیار آن ها بوده در مورد عظمت این پروژه گفته اینجا مرکز خداشناسی است.