کرسی ترویجی “شاخص اصالت فرش ایران “(ICAI) در دانشگاه نیشابور برگزار شد
کرسی ترویجی «شاخص اصالت فرش ایران (ICAI) با حضور جمعی از اساتید، پژوهشگران و فعالان صنعت فرش در گروه مهندسی نساجی دانشگاه نیشابور برگزار شد.
به گزادش پایگاه خبری خبر نیشابور در این نشست علمی که به صورت حضوری و مجازی برای عموم علاقه‌مندان برگزار گردید، دکتر مهران دادگر، استادیار مهندسی نساجی دانشگاه نیشابور، به ارائه دستاوردهای یک طرح پژوهشی چندساله پرداخت که می‌تواند تحولی اساسی در صنعت فرش ایران ایجاد کند.
از داده‌های موزه‌ای تا برچسب فرش‌های ایران
دکتر دادگر در ابتدای این کرسی ترویجی با اشاره به خلأ موجود در برچسب‌های فعلی فرش‌های تولیدی کشور گفت: “در حال حاضر برچسب فرش‌های ماشینی و دستباف تنها شامل اطلاعات فنی نظیر تراکم، جنس و ابعاد است و هیچ اشاره‌ای به هویت منطقه‌ای و اصالت فرهنگی فرش نمی‌شود. خریدار نمی‌داند فرشی که تهیه می‌کند به سبک تبریز نزدیک است یا کاشان یا نائین؛ این عدم شفافیت، هم زمینه‌ساز کپی‌برداری توسط رقبای خارجی است و هم اعتماد مصرف‌کننده را کاهش می‌دهد.”
وی افزود: “پژوهش ما با هدف پر کردن این خلأ طراحی شد. در این طرح، پایگاه‌داده جامعی از ۹۹ نمونه فرش موزه‌ای اصیل ایرانی گردآوری گردید که شامل ۱۲ پارامتر مرتبط با ساختار، طرح و مواد اولیه بود.
با استفاده از الگوریتم خوشه‌بندی K-Means و روش کمانی برای تعیین تعداد بهینه خوشه‌ها، نمونه‌ها بر اساس سه پارامتر کلیدی به سه خوشه همگن تقسیم شدند.”بر اساس این یافته‌ها، شاخص «ICAI» (Iran Carpet Authenticity Index) طراحی شده است. این شاخص به صورت یک عبارت کوتاه شامل نام واقعی شهر (مانند «اصالت: تبریز»، «اصالت: کاشان» یا «اصالت: نائین») روی لیبل فرش درج می‌شود و نشان می‌دهد که فرش تولیدی به کدام سبک اصیل ایرانی نزدیک است.
قدمت فرش ایران؛ موقعیتی استراتژیک برای درآمدزایی
مجری این طرح با بیان تشبیهی جسورانه و تأمل‌برانگیز تصریح کرد: «قدمت و اصالت فرش ایران می‌تواند برای کشور ما همچون تنگه هرمز، یک موقعیت استراتژیک درآمدزا باشد؛ با این تفاوت که فرش، میراثی صلح‌آمیز و ماندگار است.»
وی افزود: با افزودن فقط یک عبارت ساده به لیبل فرش، تولیدکنندگان می‌توانند ارزش افزوده واقعی خلق کنند، از کپی‌برداری رقبا مصون بمانند، بازار صادراتی خود را گسترش دهند و برند خود را در میان رقبا متمایز سازند.
دکتر دادگر تأکید کرد که این نظام می‌تواند به شفافیت قیمت‌گذاری، توسعه بازارهای جهانی، اعتماد بیشتر خریداران و فراهم کردن امکان انتخاب بر اساس ذائقه و علاقه به فرش یک منطقه خاص منجر شود.
نحوه همکاری با تولیدکنندگان
در بخش دیگری از این کرسی ترویجی، نحوه همکاری با تولیدکنندگان فرش تشریح شد. بر این اساس، شرکت‌های تولیدکننده فرش (چه ماشینی و چه دستباف) تنها کافی است در لیبل فرش خود جای خالی برای عبارت «اصالت: ……..» پیش‌بینی کنند و سپس با ارسال اطلاعات و هماهنگی با پژوهشکده اصالت فرش ایران، شاخص دقیق (نام شهر مرتبط) را دریافت نمایند. در فاز اول این طرح، هیچ هزینه‌ای از تولیدکنندگان دریافت نخواهد شد.
افق گسترش؛ نظام چندشاخصه اصالت فرش
دکتر دادگر در پاسخ به پرسش ناقد این جلسه درباره امکان گسترش شاخص‌های اصالت، اظهار داشت: «اصالت فرش فقط به خواص تکنیکی محدود نمی‌شود. در آینده نزدیک، با استفاده از تکنیک‌های بیشترشاخص های بیشتر به این نظام اضافه خواهد شد. در نهایت، یک گواهی اصالت جامع برای هر فرش صادر می‌شود که تمام ابعاد هویت فرهنگی و فنی آن را پوشش می‌دهد. «وی با اشاره به جایگاه دانشگاه نیشابور در این طرح گفت: «همان‌طور که فیروزه برای شهر زیبای نیشابور برند است، اصالت نقشه فرش می‌تواند برند ایران باشد و دانشگاه نیشابور به عنوان متولی این نظام، مرجعیت علمی آن را بر عهده خواهد داشت.
چشم‌انداز جهانی شدن
مجری این طرح در پایان خاطرنشان کرد: «انتظار می‌رود شاخص ICAI در آینده به عنوان یک استاندارد بین‌المللی برای اصالت‌سنجی فرش پذیرفته شود و ایران بتواند با ایجاد این مرجعیت علمی، ضمن حفظ میراث فرهنگی خود، از محل صدور گواهی اصالت و حق امتیاز (Royalty) نیز درآمدزایی کند. شرکت‌هایی که از امروز به این نظام بپیوندند، در خط مقدم این تحول جهانی قرار خواهند گرفت. «گفتنی است این کرسی ترویجی با حضور ناقد و پرسش و پاسخ تخصصی برگزار شد و استقبال چشمگیر شرکت‌کنندگان حضوری و مجازی، نشان از عطش صنعت فرش کشور برای داشتن یک استاندارد عینی و علمی در حوزه اصالت‌سنجی دارد.علاقه‌مندان به کسب اطلاعات بیشتر درباره این طرح می‌توانند با با ایمیل آقای دکتر دادگر (M_dadgar@neyshabur.ac.ir) مکاتبه نمایند.
